nediyolar.com
Ana Sayfa KİTAP Sözlük Okumak Size Neler Kazandırır?

Sözlük Okumak Size Neler Kazandırır?

Sözlükler her zaman el altında tutulması gereken müracaat eserleridir. Fakat toplumumuzda genellikle sözlükler denince okullarda Türkçe ya da edebiyat derslerinde zorunlu tutulan küçük sözlükle akla gelir. Metinlerdeki bazı kelimelerin anlamlarını karşılarına yazmak için ihtiyaç duyulur.

Aslında sözlük bu kadar bir dar çerçevenin ürünü değildir. Hangi meslekten olursa olsun, okuyan, merak eden, kendini geliştirmek isteyen kişiler için sözlük, her an el atında bulundurulması gereken bir kaynaktır. Çünkü en basitinden konuşma, kelimelerle olur. İletişim kelimelerle kurulur. Doğru anlamı ifade etmek için doğru kelimeyi kullanmak gerekir. Her kelimenin anlamını ve anlamlarını öğrenmenin yolu da sözlüklerden geçer. Bu açıdan dili iyi bilen, hitabeti güçlü, konuştuğunda dinlenilen kişiler kelime haznesi zengin kişilerdir. Bunların da başucu kitapları sözlüklerdir.

Sözlük Okurları

Sözlük okumak ilk etapta pek de mümkünmüş gibi gelmeyebilir. Bir roman, hikâye gibi bir çırpıda okunamaz. En başta hacimleri buna müsait değildir. Fakat eski kültürümüzde manzum sözlükler bulunmakta ve bunlar, ezberlenmektedir.

Elbette sözlük okuyan pek çok kişi vardır. Görünüşte zor bir yola girişmek olsa da kalıcılığı yüksektir. Mesela Amerikalı siyahi Müslüman Malcolm X sözlük okuması ile meşhurdur. Hapishanede iken eline bir sözlük geçirir ve A’dan Z’ye tamamını okur. Çıktığı bu uzun ve yorucu yolculuk ona çok şey kazandırır. Kelime haznesi artar. Kelimelerin farklı anlamlarını öğrenir ve bir süre sonra kelimelerle oynamaya başlar. Bir lider doğar.

Bizim kültürümüz sözlük okuma geleneği olan bir kültür. Hatta ezberleme. Osmanlı aydınlarında sözlük çok değerlidir. Bu açıdan pek çok sözlük kaleme alınmıştır. Mehmed Akif babasından miras bir Kamus Tercümesi’ne sahipmiş. Onu hiç yanından ayırmazmış. Hatta Akif’in lügat ilminde pehlivanlık kimseye layık değildir. Kimse bir dilin bütün lügatini aklında tutamaz dermiş. Vizental, Larus, Şemseddin Sami’nin Kamus-ı Türkî’si, H. Kâzım Kadri’nin Türk Lügati Kamus Tercümesi ile birlikte Akif’in en fazla başvurduğu sözlüklermiş.

Yine Edebiyatımızda Bahaeddin Karakoç sözlük okurluğu ile meşhurdur. Maraşlı yazar, şair arkadaşları ondan bahsederken “bize sözlük okumayı miras bıraktı” şeklinde söz ederler.

Sözlük Okumak İçin Bazı Sözlük Tavsiyeleri

Geçmişten gelen sözlük okuma, sözlük yazma ve sözlük ezberleme gibi gelenekler dil devrimi ile sekteye uğramıştır. O arada eski harfli eserlerin (sözlükler dahil) yasak olması ve yeni harfli sözlüğün olmaması yıllarca büyük bir boşluk yaratmıştır. 11 yıl sonra Dil Kurumu bir Türkçe Sözlük çıkarmış, fakat bu da geçmişteki sözlüklere nazaran neredeyse üçte biri kadardır. Yarıdan fazlası da ilk kez kullanılan kelimelerdir. Bu sözlük her yeni baskısında kullanılmaya dayatılan, ancak bir türlü kullanılmayan kelimelerin çıkarılıp yerine yenilerinin eklenmesiyle ta 1970’lerde hatırı sayılır bir sözlük haline gelebilmiştir. Bu dönemde de söz varlığı 30 bin civarındadır.

Bugün sözlükler bir nebze de olsa zenginleşmiş durumda. Bu yüzden her yaştan, herkes en azından bir sözlüğü okumaya çalışabilir. Bu alanda tercih edilebilecek başarılı sözlüklerden bazıları şunlardır:

  • TDK – Türkçe Sözlük,
  • D. Mehmet Doğan – Doğan Büyük Türkçe Sözlük,
  • Şemseddin Sami – Kamûs-ı Türkî,
  • Ferit Devellioğlu – Osmanlıca -Türkçe Ansiklopedi Lûgat,
  • İlhan Ayverdi -Misalli Büyük Türkçe Sözlük.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -

Most Popular

Maden Suyu ile Uygulayabileceğiniz Eşsiz Bir Güzellik Reçetesi

Su, insan sağlığı ve estetiği için hayati öneme sahip olsa da her su aynı faydayı sağlayamaz. Musluk sularının...

2021 Yılı Trafik Cezaları Ne Kadar Oldu?

2021 yılına pek çok alana zamlarla girildi. Bundan nasibini trafik cezaları da aldı. İnternet aramalarında da hemen 2021...

Aksiyon Tutkunları İçin En Çok İzlenen Yarış Filmleri

Aksiyon ve heyecanın had safhada olduğu yarış filmler her zaman film sektörünün odak noktalarından birisi olmuştur. Çünkü izleyici...

Samsung Galaxy S21 Ultra Özellikleri ve Fiyatı

Güney Koreli teknoloji devi Samsun dünyanın en büyük beş şirketinden birisi ve teknolojinin her alanında olan marka, özellikle...

Recent Comments